Η παρούσα εισήγηση αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση στο ζήτημα της άρσης των αποκλεισμών στα Ιστορικά Αρχεία, θέτοντας προς συζήτηση τις προκλήσεις της ενσωμάτωσης Ευφυών Συστημάτων για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης (UN CRPD). Η μελέτη δεν παρουσιάζει τελική τεχνική λύση, αλλά εστιάζει στον σχεδιασμό ενός Μοντέλου Υπηρεσίας, βασισμένου στο Κοινωνικό Μοντέλο της Αναπηρίας. Εξετάζεται η υπόθεση εργασίας ενός υβριδικού σχήματος, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί υποστηρικτικά προς τον Αρχειονόμο, καλύπτοντας κενά που η συμβατική φυσική ή ψηφιακή εξυπηρέτηση αδυνατεί να γεφυρώσει. Στόχος είναι να αναδειχθούν οι προϋποθέσεις ώστε η τεχνολογία να μην αντιμετωπίζεται ως εργαλείο εντυπωσιασμού, αλλά ως θεσμική υποδομή δημοκρατίας και κοινωνικής ευθύνης.