Στο πλαίσιο της Ημέρας Έρευνας θα παρουσιαστούν οι βασικοί άξονες της διδακτορικής διατριβής της Μαρίνας Λιώλιου με θέμα τις κοινωνιογλωσσολογικές επιπτώσεις της γλωσσικής απαγόρευσης μετά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο στη διαμόρφωση της σύγχρονης κοινωνικής ταυτότητας των Καταλανών. Η μελέτη εξετάζει τις πολιτικές γλωσσικής καταστολής που εφαρμόστηκαν κατά το καθεστώς του Φρανθίσκο Φράνκο και αναλύει τους μηχανισμούς περιορισμού της καταλανικής γλώσσας στον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, καθώς και τη σταδιακή εξέλιξη της γλωσσικής πολιτικής από τη Μεταπολίτευση έως σήμερα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση γλώσσας και εξουσίας και στον ρόλο της συλλογικής μνήμης στη συγκρότηση της πολιτισμικής ταυτότητας. Παράλληλα, παρουσιάζονται τα πρώτα αποτελέσματα εμπειρικής έρευνας με ερωτηματολόγια σχετικά με τη χρήση της καταλανικής κατά την εφηβεία, αναδεικνύοντας τη γλωσσική επιλογή ως πεδίο διαπραγμάτευσης ταυτότητας και κοινωνικής ένταξης στη σύγχρονη Καταλονία.
Η πληροφορία στη ναυτιλιακή βιομηχανία, καθώς και οι σχετικές τεχνολογίες βρίσκονται στο επίκεντρο των μετασχηματισμών σε αυτό τον σημαντικό οικονομικό τομέα (Maritime 4.0). Οι ψηφιακές εφαρμογές και οι επενδύσεις στη διαχείριση μεγάλων δεδομένων στο χώρο της Ναυτιλίας καθίστανται κρίσιμες λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού σε διεθνές περιβάλλον. Ωστόσο, οι αντίστοιχες δυναμικές δεν συνοδεύονται από τη διαμόρφωση ενός νέου συνόλου δεξιοτήτων, σχετιζόμενες με το οικοσύστημα της ναυτιλιακής πληροφορίας στο ανθρώπινο δυναμικό. Ως εκ τούτου, η προετοιμασία στελεχών στη Ναυτιλία ικανών να διαχειριστούν τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα αποτελεί σημαντική παράμετρο για την βιωσιμότητα του κλάδου. Σε αυτό το πλαίσιο η έρευνα, η οποία εντάσσεται τα επιστημονικά ενδιαφέροντα του Εργαστηρίου Τεχνολογιών της Πληροφορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, έχει ως στόχο την χαρτογράφηση των πληροφοριακών πρακτικών και των ψηφιακών ικανοτήτων των φοιτητών/τριών, καθώς και την διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων για την ενίσχυση της ναυτιλιακής πληροφοριακής παιδείας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 απαιτεί από τους ασθενείς συνεχή και ενεργή λήψη αποφάσεων για τη σωστή διαχείριση της νόσου τους. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη λειτουργική σύνδεση μεταξύ της Συμπεριφοράς Αναζήτησης Πληροφοριών Υγείας (HISB), της Υγειονομικής Παιδείας και των Κλινικών Βιοδεικτών, επιδιώκοντας να αναδείξει την αιτιολογική σχέση μεταξύ της αναζήτησης πληροφοριών και της κλινικής έκβασης των ασθενών.
Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Τεχνολογιών της Πληροφορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, προτείνεται ένα ερευνητικό μοντέλο που συνδυάζει την κλίμακα υγειονομικής παιδείας HLS 19-GR, το μακρο-μοντέλο συμπεριφοράς του Wilson και κλινικούς δείκτες, όπως η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Σκοπός είναι η κατανόηση του μηχανισμού μέσω του οποίου η πληροφοριακή συμπεριφορά επιδρά στη ρύθμιση της νόσου. Η έρευνα στοχεύει να αποδείξει πώς η σωστή διαχείριση και χρήση της πληροφορίας μεταφράζεται σε μετρήσιμα κλινικά αποτελέσματα, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη βελτιστοποίηση της θεραπευτικής συμμόρφωσης και την ουσιαστική προαγωγή της υγείας των ασθενών.
Με αφορμή την Ημέρα Έρευνας 2026, η παρούσα μελέτη εξετάζει την κοινωνιογλωσσολογική ένταξη των Αλβανών μεταναστών πρώτης γενιάς στην Κέρκυρα. Λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας και του τουριστικού χαρακτήρα του νησιού, η περιοχή αποτελεί ιδανικό πεδίο για τη διερεύνηση της γλώσσας ως οχήματος ενσωμάτωσης ή αποκλεισμού.
Η έρευνα εστιάζει στη γλωσσική μετατόπιση, αναλύοντας πώς η επάρκεια στα ελληνικά επηρεάζει την κοινωνική κινητικότητα και την επαγγελματική μετάβαση από ανειδίκευτες εργασίες στον τουριστικό τομέα. Παράλληλα, μελετάται η «εθνογλωσσική ζωτικότητα» και πώς ο στιγματισμός ή η αποδοχή της μητρικής γλώσσας επηρεάζει τη συγκρότηση της ταυτότητας των μεταναστών.
Μεθοδολογικά, υιοθετείται ποιοτική προσέγγιση μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων, συμμετοχικής παρατήρησης και ερωτηματολογίων SVQ. Τα αποτελέσματα αναμένεται να ρίξουν φως στον βαθμό ενσωμάτωσης και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες, προσφέροντας παράλληλα έναν πολύτιμο οδηγό για τον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων πολιτικών ένταξης και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.
Η παρούσα εισήγηση αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση στο ζήτημα της άρσης των αποκλεισμών στα Ιστορικά Αρχεία, θέτοντας προς συζήτηση τις προκλήσεις της ενσωμάτωσης Ευφυών Συστημάτων για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης (UN CRPD). Η μελέτη δεν παρουσιάζει τελική τεχνική λύση, αλλά εστιάζει στον σχεδιασμό ενός Μοντέλου Υπηρεσίας, βασισμένου στο Κοινωνικό Μοντέλο της Αναπηρίας. Εξετάζεται η υπόθεση εργασίας ενός υβριδικού σχήματος, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί υποστηρικτικά προς τον Αρχειονόμο, καλύπτοντας κενά που η συμβατική φυσική ή ψηφιακή εξυπηρέτηση αδυνατεί να γεφυρώσει. Στόχος είναι να αναδειχθούν οι προϋποθέσεις ώστε η τεχνολογία να μην αντιμετωπίζεται ως εργαλείο εντυπωσιασμού, αλλά ως θεσμική υποδομή δημοκρατίας και κοινωνικής ευθύνης.
Η συγκεκριμένη έρευνα επικεντρώνεται στον σχεδιασμό ενός ψηφιακού μουσείου αφιερωμένου σε έργα τέχνης που παράγονται μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Στόχος είναι η διερεύνηση της ΤΝ ως δημιουργικού εργαλείου και η αποτύπωση των δυνατοτήτων της στη διαμόρφωση προσβάσιμων και διαδραστικών μουσειακών εμπειριών.
Η παρουσίαση της έρευνας διαρθρώνεται σε δύο άξονες:
Παρουσίαση (Poster): Ανάλυση των αρχών διαδραστικότητας, της εμπειρίας χρήστη (UX) και της χρήσης NFTs ως μηχανισμών διασφάλισης της ψηφιακής αυθεντικότητας και ιδιοκτησίας των έργων.
Βιωματική δράση: Οι επισκέπτες μετατρέπονται από θεατές σε συν-δημιουργούς, πειραματιζόμενοι με εργαλεία ΤΝ για τη γέννηση δικών τους καλλιτεχνικών έργων.
Η δράση αυτή ενισχύει τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του μουσείου, αναδεικνύοντας πώς η τεχνολογία μετασχηματίζει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και τη συμμετοχική εμπειρία στο ψηφιακό περιβάλλον.
Η παρούσα έρευνα στοχεύει στη μελέτη της Ζακύνθου κατά την περίοδο της Βρετανικής κυριαρχίας στα Απελευθερωμένα Ιόνια Νησιά, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι βρετανικοί διοικητικοί θεσμοί επηρέασαν την τοπική κοινωνική και πολιτική οργάνωση.
Η παρούσα διδακτορική έρευνα εξετάζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές κατά το πρώτο έτος εκπαίδευσής τους στη μετάφραση, όταν τείνουν να προσκολλώνται στη γραμματικοσυντακτική δομή και το λεξιλόγιο του πρωτοτύπου, φοβούμενοι μήπως το «προδώσουν». Η στάση αυτή συχνά οδηγεί σε μεταφράσεις με περιορισμένη ενδοκειμενική συνοχή και μειωμένη λειτουργικότητα. Με αφετηρία την πρόταση του Andrew Chesterman για την «προσωπική μετάφραση», η έρευνα αξιοποιεί ένα διδακτικό εργαλείο που εμπλέκει ενεργά τους φοιτητές στη μεταφραστική διαδικασία. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες συντάσσουν αρχικά ένα δικό τους άρθρο και στη συνέχεια το μεταφράζουν, ενώ σε δεύτερη φάση μεταφράζουν κείμενα συμφοιτητών τους. Η μεθοδολογία αυτή επιδιώκει να αναδείξει τη μετάφραση ως γλωσσοπολιτισμικό ενέργημα που στοχεύει στην παραγωγή λειτουργικών κειμένων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες του κοινού-στόχου. Στην παρουσίαση αναλύονται η μεθοδολογία, τα κριτήρια αξιολόγησης και τα έως τώρα ερευνητικά ευρήματα.
Η μεθυλίωση του DNA (DNAme) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιγενετικούς μηχανισμούς, με καθοριστικό ρόλο στη διαφοροποίηση των ιστών και τεκμηριωμένη συσχέτιση με παθήσεις όπως ο καρκίνος και οι μεταβολικές διαταραχές. Παρά την ανάπτυξη προηγμένων πλατφορμών μικροσυστοιχιών, η ανάλυση των σχετικών δεδομένων παραμένει σύνθετη και απαιτεί εξειδικευμένες βιοπληροφορικές γνώσεις. Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων αναπτύχθηκε η διαδικτυακή εφαρμογή CpGene, μια φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα για την ανάλυση και οπτικοποίηση δεδομένων μεθυλίωσης DNA. Το CpGene υποστηρίζει τις μικροσυστοιχίες Illumina 450K, Illumina EPIC και Illumina EPICv2, επεξεργαζόμενο αρχεία .idat με ενσωματωμένες λειτουργίες προεπεξεργασίας, κανονικοποίησης και ελέγχου ποιότητας. Παρέχει δυνατότητες ανακάλυψης βιοδεικτών μέσω ανάλυσης διαφορικής μεθυλίωσης, τεχνικών μηχανικής μάθησης και ανάλυσης εμπλουτισμού γονιδίων. Μέσα από ενοποιημένη διεπαφή και σαφείς οπτικοποιήσεις, διευκολύνει τον εντοπισμό CpG θέσεων και γονιδίων με βιολογική και κλινική σημασία.
Στην εν λόγω παρουσίαση θα αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο το Ai μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον τομέα της Βιοπληροφορικής για να βοηθήσει τους βιολόγους στην ανακάλυψη συνόλων γονιδίων.
Η παρούσα έρευνα επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης για την αναγνώριση και ανάλυση χειρουργικών χρόνων σε επεμβατικά βίντεο.
Η διαχείριση του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΗΦΥ) παρουσιάζει προκλήσεις, καθώς η κλινική πληροφορία είναι συχνά διάσπαρτη και ανομοιογενής. Το Εργαστήριο Βιοπληροφορικής και Ανθρώπινης Ηλεκτροφυσιολογίας αναπτύσσει μια καινοτόμο μέθοδο που αξιοποιεί Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) για την ενοποίηση αυτών των δεδομένων σε μια συνεχή και κατανοητή ροή. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη σταδιακή οργάνωση των δεδομένων από μηνιαίες αναφορές σε ευρύτερες χρονικές ενότητες, καταλήγοντας στη δημιουργία μιας συνοπτικής απεικόνισης της πορείας της νόσου (disease trajectory). Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους μηχανικής μάθησης, η συγκεκριμένη προσέγγιση υπερέχει γιατί μπορεί να επεξεργαστεί δεδομένα που δεν ακολουθούν ενιαίο πρωτόκολλο, αναγνωρίζοντας τάσεις και κλινικό πλαίσιο ανεξάρτητα από την έκταση του ιστορικού. Ο τελικός στόχος είναι να προσφερθεί στον κλινικό ιατρό μια ολοκληρωμένη και διαχρονική εικόνα του ασθενούς, διευκολύνοντας τη λήψη αποφάσεων και βελτιώνοντας την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας μέσω της άμεσης πρόσβασης στη συνολική πληροφορία.
Η παρούσα εργασία διερευνά τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) χρησιμοποιώντας σύγχρονες μεθοδολογίες μηχανικής μάθησης και ανάλυσης δεδομένων. Στόχος είναι η ανάπτυξη υπολογιστικών εργαλείων για την ανίχνευση προτύπων που διαφοροποιούν τα άτομα με ΔΕΠΥ από τις ομάδες ελέγχου, αξιοποιώντας δεδομένα ηλεκτροφυσιολογίας (EEG), καταγραφές κίνησης (actigraphy) και συμπεριφορικούς δείκτες. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει συστηματική προεπεξεργασία και εφαρμογή αλγορίθμων, όπως Random Forest και SVM, καθώς και ανάλυση συστάδων (clustering) για τον εντοπισμό υποομάδων εντός της διαταραχής. Τα αποτελέσματα υπήρξαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, με την ακρίβεια ταξινόμησης να ξεπερνά το 95% σε ορισμένα μοντέλα. Η έρευνα αναδεικνύει ότι η ΔΕΠΥ δεν είναι μια ενιαία οντότητα αλλά ένα φάσμα με ετερογενείς εκφάνσεις. Η συνδυαστική χρήση πολλαπλών πηγών δεδομένων επιτρέπει όχι μόνο την ακριβή διάγνωση, αλλά και τη βαθύτερη κατανόηση των νευροβιολογικών μηχανισμών. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει τη δυναμική της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημιουργία αντικειμενικών, μη επεμβατικών διαγνωστικών εργαλείων που μπορούν να υποστηρίξουν το κλινικό έργο στο μέλλον.
Η παρούσα εργασία παρουσιάζει ένα μοντέλο πρόβλεψης κινδύνου βασισμένο στη μηχανική μάθηση για τη νόσο Αλτσχάιμερ και τις συναφείς άνοιες, αξιοποιώντας κλινικά δεδομένα ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων (EHR) από πραγματικές συνθήκες, από το σύστημα Epic του Συστήματος Υγείας Johns Hopkins (JH). Παρότι έχει διεξαχθεί σημαντική έρευνα σχετικά με την πρόβλεψη κινδύνου άνοιας, οι περισσότερες μελέτες βασίζονται σε ερευνητικές κοόρτες εθελοντών και όχι σε κλινικά δεδομένα πραγματικού κόσμου. Η χρήση ακατέργαστων δεδομένων EHR παρέχει πιο ρεαλιστικές πληροφορίες, αλλά παρουσιάζει προκλήσεις λόγω της εκτεταμένης προσπάθειας που απαιτείται για τη μετατροπή των κλινικών δεδομένων πραγματικού κόσμου σε σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για καθημερινή κλινική χρήση. Στη μελέτη, αξιοποιούνται πολυτροπικά δεδομένα EHR του JH για την ανάπτυξη ενός μοντέλου σε επίπεδο ασθενούς με στόχο την πρόβλεψη της εμφάνισης άνοιας σε χρονικό ορίζοντα πενταετίας. Το παραγόμενο ερμηνεύσιμο μοντέλο δυαδικής ταξινόμησης εντόπισε με επιτυχία προγνωστικά σύνολα κανόνων κλινικών χαρακτηριστικών για την άνοια, επιτυγχάνοντας μέση Ακρίβεια Ελέγχου. Αναγνωρίζοντας ότι τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα συχνά οφείλονται σε πολλαπλούς συνεισφέροντες παράγοντες, εντοπίζονται οδοί κινδύνου αξιοποιώντας πολυτροπικά δεδομένα και μοντελοποιώντας τα συνδυαστικά τους αποτελέσματα, οδηγώντας σε ακριβέστερες προβλέψεις άνοιας και βελτιωμένη κλινική διαλειτουργικότητα.
Η πρόβλεψη της συγγένειας δέσμευσης μεταξύ φαρμάκων και πρωτεϊνών αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην ανακάλυψη νέων θεραπειών. Η παρούσα μελέτη αξιοποιεί προηγμένες μεθόδους βαθιάς μάθησης για την αποτελεσματική αναζήτηση ουσιών σε μεγάλες βάσεις δεδομένων, στοχεύοντας στην επαναστόχευση φαρμάκων (drug repurposing). Για την υλοποίηση του μοντέλου, χρησιμοποιήθηκε ένας μετασχηματιστής (transformer) για την κωδικοποίηση των φαρμάκων και ένα συνελικτικό νευρωνικό δίκτυο (CNN) για τις πρωτεΐνες. Τα δεδομένα αυτά εισήχθησαν σε ένα πολυεπίπεδο νευρωνικό δίκτυο (MLP) που προβλέπει τη δύναμη της αλληλεπίδρασης. Το μοντέλο εφαρμόστηκε στην πρωτεΐνη SOD1, η οποία σχετίζεται άμεσα με την αμυοτροφική πλαγία σκλήρυνση (ALS). Η έρευνα εντόπισε στο Drug Repurposing Hub ουσίες με υψηλή προβλεπόμενη συγγένεια, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται ήδη βιβλιογραφικά με τη νόσο, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία της μεθόδου. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τον ταχύ διαλογισμό εκατομμυρίων ενώσεων (high-throughput screening), μειώνοντας δραστικά το κόστος και τον χρόνο που απαιτούνται για την εύρεση νέων υποψήφιων φαρμάκων πριν από τις εργαστηριακές δοκιμές.
Η έρευνα εξετάζει την πολιτική οπτική επικοινωνία των αρχηγών της ΝΔ, του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ στο Facebook και το Instagram. Εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικοί ηγέτες αυτοπαρουσιάζονται μέσω στατικών εικόνων κατά τη διάρκεια πέντε προεκλογικών εκστρατειών, από το 2015 έως το 2023.
Η μεθοδολογία βασίζεται στην ποσοτική ανάλυση περιεχομένου 4.900 φωτογραφιών σε δύο επίπεδα:
Στόχος της μελέτης είναι η σύγκριση των στρατηγικών οπτικής πλαισίωσης και η διερεύνηση συσχετίσεων ανάμεσα στα χαρακτηριστικά της εικόνας και το επιδιωκόμενο πολιτικό προφίλ. Η παρουσίαση εστιάζει στη μεθοδολογική προσέγγιση και τα πρώτα αποτελέσματα από τις εκλογές του 2023, αναδεικνύοντας πώς τα κοινωνικά δίκτυα μετασχηματίζουν την εικόνα της πολιτικής ηγεσίας στη σύγχρονη Ελλάδα.
Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για τον υπολογισμό της ηλικίας των αιωνόβιων ελαιόδεντρων αποτελεί μια αναδυόμενη μέθοδο στην ψηφιακή γεωργία, η οποία συνδυάζει την ανάλυση εικόνας, τη μηχανική μάθηση και τα δεδομένα τηλεπισκόπησης.
Η ιατρική μουσειολογία αποτελεί εξειδικευμένο κλάδο της μουσειακής επιστήμης και μελετά τη διάσωση και ερμηνεία της ιστορίας της ιατρικής, των επιστημονικών εξελίξεων στον τομέα της υγείας, καθώς και των κοινωνικών διαστάσεων της ασθένειας και της θεραπείας μέσα από συλλογές και αρχειακά τεκμήρια. Στην Ελλάδα, παρά τη μακρά ιστορία των ιατρικών ιδρυμάτων, τα ιατρικά μουσεία παραμένουν περιορισμένα ως προς την πρόσβαση του κοινού και την παρουσία τους στον επιστημονικό και μουσειακό διάλογο.
Η παρούσα διδακτορική έρευνα εξετάζει τον ρόλο των ιατρικών μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία και προτείνει την εισαγωγή του όρου ιατρική μουσειολογία, ως νέου πεδίου μελέτης. Κεντρική περίπτωση εφαρμογής αποτελεί το Μουσείο του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», αφιερωμένο στον αντιφυματικό αγώνα και την ιστορία του Νοσοκομείου. Μέσα από τη μελέτη των συλλογών και του εκθεσιακού σχεδιασμού διερευνάται πώς ζητήματα που συνδέονται με την εμπειρία της ασθένειας μπορούν να παρουσιαστούν με τρόπο προσιτό στο ευρύ κοινό.
Η παρούσα πρόταση συμμετοχής με poster εξετάζει την εσωτερική διάρθρωση και τα δομικά χαρακτηριστικά των νοταριακών καταστίχων της περιόδου της Βενετοκρατίας στην Κέρκυρα, ως πρωτογενών αρχειακών τεκμηρίων υψηλής ιστορικής σημασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην τεχνική τους κατασκευή, αναδεικνύοντας τα χαρτιά με υδατοσήματα, τη συρραφή των τευχών και τις πρακτικές βιβλιοδεσίας ως ιστορικό και καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, εξετάζονται η τυπολογία των νοταριακών πράξεων, η γλωσσική διατύπωση και τα παλαιογραφικά χαρακτηριστικά. Το poster στοχεύει κυρίως στην ανάδειξη της υλικής και τεχνικής υπόστασης των καταστίχων, συμβάλλοντας στη διεπιστημονική προσέγγιση και τεκμηρίωση των αρχειακών συλλογών των Ιονίων Νήσων.
Digital archives hold immense cultural value, yet their utility is often limited by unstructured data, linguistic barriers, and a lack of semantic metadata. This presentation proposes a comprehensive framework that integrates Artificial Intelligence, quantitative textual analysis, and human-in-the-loop crowdsourcing to overcome these barriers. We present three complementary case studies demonstrating this ecosystem: An AI-powered workflow for newspaper archives utilizing multilingual OCR and LLMs to enable automatic summarization, translation, and semantic search without infrastructure overhaul; A statistical analysis of the Patrologia Graeca, applying distributional modeling (Modified Zipf-Mandelbrot) and concentration laws (Bradford's Law) to map biblical referencing patterns and theological affinities across centuries; A cost-effective crowdsourcing platform that combines AI error correction with user-generated metadata to create navigable Tables of Contents for challenging scanned documents. Together, these studies illustrate how hybrid methodologies—blending automated computational power with rigorous quantitative methods and human insight—can significantly enhance the accessibility, usability, and scientific understanding of historical texts. The session concludes with a roadmap for implementing these tools in library and academic settings to promote interdisciplinary collaboration.
Τα Ιόνια Νησιά αποτελούν το τμήμα του σύγχρονου ελληνικού χώρου στον οποίο ο ρόλος της εκτενούς και μακροχρόνιας επαφής μεταξύ της ελληνικής και των τοπικών ελληνικών ποικιλιών με άλλες γλώσσες, κυρίως του ιταλορομανικού κλάδου, έχει επηρεάσει σημαντικά τα δομικά και λεξιλογικά χαρακτηριστικά των τοπικών νεοελληνικών και άλλων ποικιλιών. Η προτεινόμενη εισήγηση θα θίξει βασικά ζητήματα σχετικά με τα κοινωνιογλωσσολογικά και αμιγώς γλωσσικά χαρακτηριστικά της επαφής μεταξύ γλωσσικών ποικιλιών στην Κέρκυρα, το ιστορικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο των Ιονίων, από την περίοδο της Ενετοκρατίας έως τον 20ο αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανάλυση των μορφοσυντακτικών φαινομένων που υποδηλώνουν γλωσσική επαφή στην Corfioto, την επαπειλούμενη ιταλορομανική ποικιλία των Κερκυραίων Εβραίων. Στο πλαίσιο της εισήγησης θα παρουσιαστεί τόσο το τοπίο της γλωσσικής επαφής στο οποίο εντοπίζεται η ανάδυση της Corfioto όσο και οι στόχοι της έρευνας σχετικά με την ανάλυση των συμπληρωματικών δομών της ποικιλίας ως μορφοσυντακτικού φαινομένου γλωσσικής επαφής.
Παρουσιάζεται η έννοια του εσωτερικού και εξωτερικού εχθρού στον λόγο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μέσω της ανάλυσης των ομιλιών του από τον Αύγουστο του 2014, δηλαδή την ημερομηνία εκλογής του ως Προέδρου, έως τον Δεκέμβριο του 2020. Οι ομιλίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναλύθηκαν από τα πρωτότυπα τουρκικά κείμενα, που συλλέχθηκαν από την ιστοσελίδα της Προεδρίας της Τουρκικής Δημοκρατίας, με έναν συνδυασμό ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης με σκοπό τον εντοπισμό των θρησκευτικών, πολιτικών, κοινωνικών, εθνοτικών και άλλων ομάδων που παρουσιάζονται από την κυβέρνηση ως εσωτερικοί και εξωτερικοί εχθροί της Τουρκίας. Παράλληλα, δίνεται σημασία στην περιοδικότητα αυτών των εχθρών, ποιοι δηλαδή παραμένουν σταθεροί και ποιοι εμφανίζονται σε περιοδικά διαστήματα ανάλογα με τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα και στη διεθνή σκηνή. Επιπλέον, εξετάζονται τα χαρακτηριστικά του λόγου του Τούρκου Προέδρου, όσον αφορά στη χρήση συναισθηματικού λόγου, λαϊκισμού, εικόνων και μεταφορών, καθώς επίσης και το ενδεχόμενο χρήσης λόγου του μίσους (hate speech) στις ομιλίες του.
Το κυρίαρχο μοντέλο του μαζικού τουρισμού έχει συνδεθεί με σημαντικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές πιέσεις στους τουριστικούς προορισμούς. Η υπερεκμετάλλευση φυσικών πόρων, η μονοδιάστατη οικονομική εξάρτηση τοπικών κοινωνιών από τον τουρισμό και η διεύρυνση κοινωνικών ανισοτήτων αποτελούν βασικές προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια της κοινωνικής καινοτομίας αναδεικνύεται ως μια εναλλακτική προσέγγιση που προωθεί νέες μορφές συνεργασίας, συμμετοχικής διακυβέρνησης και παραγωγής κοινωνικής αξίας στους τουριστικούς προορισμούς.
Η παρούσα έρευνα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές επιχειρήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς κοινωνικής καινοτομίας στο τουριστικό οικοσύστημα.
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά σε βάθος ένα από τα πιο σύνθετα και ζητήματα της σύγχρονης υπολογιστικής κοινωνιολογίας και της επιστήμης δικτύων: τη δυναμική διαμόρφωση και εξέλιξη των ανθρώπινων απόψεων εντός των ψηφιακών οικοσυστημάτων.
Ιστορικά, η ακαδημαϊκή έρευνα βασίστηκε σε κλασικά θεωρητικά υποδείγματα, τα οποία, αν και θεμελιώδη, προσεγγίζουν τον κοινωνικό συλλογισμό με έναν υπερβολικά απλοϊκό και αναγωγικό τρόπο. Τα παραδοσιακά αυτά συστήματα αντιμετωπίζουν τις ανθρώπινες πεποιθήσεις ως στατικές, μονοδιάστατες οντότητες, αδυνατώντας να συλλάβουν τον πολυεπίπεδο και ρευστό χαρακτήρα της ανθρώπινης ιδεολογίας. Στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο, ωστόσο, ο κοινωνικός διάλογος και η διάδοση των αφηγημάτων διαμορφώνονται μέσα από εξαιρετικά περίπλοκα δίκτυα αλληλεπιδράσεων. Οι χρήστες δεν αξιολογούν απλώς μονοδιάστατες πληροφορίες, αλλά διαχειρίζονται πολύπλοκα νοητικά σχήματα και δέχονται επιρροές που μεταβάλλονται διαρκώς.
H έρευνα της Ιωάννας Αφροδίτης Μάζη επικεντρώνεται στην εφαρμογή εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για την αυτοματοποιημένη δημιουργία περιεχομένου, το οποίο προορίζεται για χρήση σε πολιτιστικά περιβάλλοντα. Στόχοι: 1) Ο επαναπροσδιορισμός της χρηστικότητας του περιεχομένου μέσω ταξινομήσεων που λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των χρηστών σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. 2) Ανάπτυξη Μεθοδολογίας για την αυτοματοποιημένη δημιουργία περιεχομένου προσαρμοσμένου στις εκάστοτε ανάγκες του χρήστη (ειδικοί Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Εκπαιδευτικοί, ειδικοί Τουρισμού, ειδικοί Τεχνολογίας, Τελικοί Χρήστες). Τελικός στόχος είναι η δημιουργία διαύλου επικοινωνίας μεταξύ ειδικών (τεχνολογίας και περιεχομένου) μέσω του καθορισμού κριτηρίων σύγκλισης, η ολοκλήρωση μεθοδολογίας και η δοκιμή της σε νέες μελέτες περίπτωσης.
Παρουσίαση πρακτικού μέρους μεταπτυχιακής διατριβής.
Η παρουσιαζόμενη έρευνα υιοθετεί εθνογραφική προσέγγιση με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεων νηπιαγωγών σχετικά με την πιθανή εισαγωγή ρομποτικών και συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στην προσχολική εκπαίδευση. Μέσα από διαφορετικές μορφές εθνογραφικής διερεύνησης, η μελέτη ανέδειξε ότι οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται την ΤΝ με επιφυλακτικότητα, θεωρώντας ότι, όπως και άλλες μορφές τεχνολογίας, ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, αποδυναμώνοντας μορφές δημιουργικότητας που αναδύονται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση και τον πειραματισμό με το υλικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Ωστόσο, όταν οι εκπαιδευτικοί αλληλεπίδρασαν με έναν ψηφιακό βοηθό που δημιουργήθηκε ειδικά για τις ανάγκες της έρευνας με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και σχεδιάστηκε ώστε να θέτει ερωτήματα και να προκαλεί διάλογο μέσω της δημιουργίας ιστοριών, αναγνώρισαν μια διαφορετική παιδαγωγική δυνατότητα της ΤΝ. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι τέτοια συστήματα μπορούν να λειτουργήσουν ως συνομιλητές διαφορετικής οντολογικής φύσης οι οποίοι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική σύγκρουση και να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και δημιουργικότητας.
Παράλληλα, η έρευνα ανέδειξε έναν σημαντικό κίνδυνο: η προσομοίωση του ανθρώπινου λόγου από συστήματα ΤΝ μπορεί να ενισχύσει τον ανθρωπομορφισμό — ήδη ιδιαίτερα έντονο στην προσχολική ηλικία — και να εγκλωβίσει τη σκέψη σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα αλληλεπίδρασης.
The objective of this specific postdoctoral research proposal is to investigate the integration of cyber ranges, digital twins, and artificial intelligence techniques to improve education across various fields, including cybersecurity. The research examines the possibilities of this comprehensive approach and focuses on developing appropriate tools based on these methodologies for utilization in education and skill development. The research proposal introduces the concept of the "Aarduverse" as a transformative learning paradigm. Aarduverse represents an educational paradigm shift, leveraging high-fidelity digital representations (via digital twins), and advanced AI/LLM mechanisms to generate deeply interactive and immersive environments, enabling learners to navigate consequential decision pathways, embody role-based dualities, and engage with realistic "what-if" scenarios within secure virtual ecosystems. The principal tangible outcome of this research is the Warforge platform—an innovative, gamified cyber range that operationalizes these principles through proprietary AI and LLM-driven mechanisms for dynamic scenario orchestration, impact-centric scoring that quantifies operational repercussions of actions, an intelligent AI Tutor delivering contextualized real-time pedagogical guidance, narrative-enriched missions, and differentiated role-based gameplay for Red, Blue, and Purple teams, complemented by flexible hybrid and on-premise deployment architectures suited to high-assurance and regulated settings.
Τα θαλάσσια σπήλαια αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο των βραχωδών ακτών της Μεσογείου, με περισσότερα από 3.000 σπήλαια να έχουν καταγραφεί έως σήμερα, αν και ο πραγματικός αριθμός τους εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγαλύτερος. Παρουσιάζουν μεγάλη μορφολογική ποικιλία, ενώ αβιοτικοί παράγοντες όπως το φως και ο υδροδυναμισμός δημιουργούν έντονη διαφοροποίηση των βιοκοινοτήτων στο εσωτερικό τους. Η διαφοροποίηση αυτή οδηγεί στη διάκριση τριών βασικών οικολογικών ζωνών: της ζώνης εισόδου, της ημισκότεινης ζώνης και της σκοτεινής ζώνης.
Τα αλλόχθονα είδη και οι τρόποι περιορισμού της εξάπλωσής τους αποτελούν τα τελευταία χρόνια σημαντικό θέμα συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα. Για την αποτελεσματική εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης απαιτείται γνώση των περιοχών παρουσίας τους, των μηχανισμών εξάπλωσης και των τρόπων εντοπισμού τους. Ο έγκαιρος εντοπισμός και η συστηματική παρακολούθηση της εξάπλωσής τους, σε συνδυασμό με την έγκαιρη διάχυση της επιστημονικής πληροφορίας, αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την εφαρμογή αποτελεσματικών διαχειριστικών μέτρων. Παρά τις σημαντικές προσπάθειες των τελευταίων ετών για συλλογή δεδομένων και ανάπτυξη μεθόδων παρακολούθησης, δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ένα σταθερό πρωτόκολλο σε διεθνές ή ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως λόγω περιορισμένης χρηματοδότησης και έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού.
Η παρούσα έρευνα εξετάζει το πολιτισμικό τοπίο ως πεδίο όπου διασταυρώνονται η συλλογική μνήμη, οι κοινωνικές εμπειρίες και το πολιτισμικό τραύμα. Η έννοια του πολιτισμικού τοπίου έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης σε διάφορα επιστημονικά πεδία, αναδεικνύοντας τη σημασία των τοπίων που φέρουν ιστορικές και κοινωνικές ταυτότητες. Στο πλαίσιο αυτό, η έρευνα εστιάζει στη μελέτη του πολιτισμικού τοπίου του μαρτυρικού χωριού Κομμένου. Η έρευνα βασίζεται σε ποιοτική ερευνητική προσέγγιση για τη συλλογή και ανάλυση κοινωνικό-πολιτισμικών δεδομένων, με στόχο την ανάδειξη προτύπων που σχετίζονται με τη μνήμη, τις κοινωνικές εμπειρίες και την αντίληψη του πολιτισμικού τοπίου.
Παρά την αυξανόμενη έμφαση στη βιωσιμότητα, οι πολιτιστικοί οργανισμοί συχνά υλοποιούν αποσπασματικές δράσεις χωρίς στρατηγική συνέχεια ή τεκμηριωμένη κοινωνική επίδραση. Η έρευνα εξετάζει πώς η βιωσιμότητα μπορεί να συγκροτηθεί ως συνεκτική θεσμική στρατηγική και πώς αυτή μεταφράζεται σε οργανωσιακές πρακτικές που γίνονται αντιληπτές από το κοινό. Μέσω συγκριτικής ανάλυσης 6 μελετών περίπτωσης από Ελλάδα και εξωτερικό (ημι-δομημένες συνεντεύξεις, ανάλυση στρατηγικών εγγράφων, έρευνα κοινού με n≥300), η έρευνα στοχεύει στη θεωρητική και εμπειρική κατανόηση των συνθηκών υπό τις οποίες η βιωσιμότητα αποκτά κοινωνικό νόημα και συμβάλλει σε αλλαγή στάσεων.
Η προτεινόμενη Διδακτορική Διατριβή εστιάζει στο ευρύτερο επιστημονικό πεδίο των Μουσειακών Σπουδών και της διαχείρισης Πολιτιστικών Μονάδων και προσεγγίζει σε θεωρητικό και σε πρακτικό επίπεδο την ανάπτυξη των Βυζαντινών Συλλογών και Μουσείων που υπάρχουν στην Κύπρο. Θέτει, επομένως, κάτω από το ερευνητικό της ενδιαφέρον τις Βυζαντινές Συλλογές και Μουσεία που υπάρχουν στην Κύπρο και κυρίως στην περίπτωση του Βυζαντινού Μουσείου του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, το οποίο διαφυλάσσει μια από τις σημαντικότερες Βυζαντινές Συλλογές (κυρίως εικόνων) στην Κύπρο.
Η παρούσα διατριβή διερευνά εάν το μουσείο έχει μια ουσιώδη συνεργασία με το σχολείο, εάν υπάρχουν οι απαραίτητοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ τους και εάν επιτυγχάνεται μία συνεχής αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο ιδρυμάτων. Επίσης ερευνά σε βάθος ποιος είναι ο ρόλος των εκπαιδευτικών τόσο στον σχεδιασμό, όσο και στη διεξαγωγή των εκπαιδευτικών μουσειακών προγραμμάτων που απευθύνονται σε σχολικές ομάδες. Επιπροσθέτως, ερευνώνται οι τρόποι με τους οποίους συντελείται η συνεργασία ανάμεσα στα μουσεία και στα σχολεία, καθώς και ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος των εκπαιδευτικών στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε σχολικές ομάδες στην Ελλάδα.
Η συστηματική ανάλυση των γνωρισμάτων της αγοράς αρχαιοτήτων αποσκοπεί να εξοικειώσει τον αναγνώστη ή ελεγκτή τελωνειακό υπάλληλο ή άλλο διωκτικό όργανο με την λανθάνουσα πραγματικότητα του λαθρεμπορίου αρχαιοτήτων και το «προφίλ» των δρώντων. Κανένα επιχειρηματικό σχέδιο της Τελωνειακής Υπηρεσίας της ΑΑΔΕ μέχρι σήμερα δεν παρέχει την αναγκαία επιμόρφωση στους υπαλλήλους της σχετικά με το οικείο διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, τα ιδιαίτερα γνωρίσματα της διασυνοριακής εμπορευματικής ροής αρχαιοτήτων, τα στοχευμένα εργαλεία ελέγχου διαδικασίας και εκ των υστέρων, τη μεθοδολογία δίωξης της λαθρεμπορίας αρχαιοτήτων εξειδικευμένων διωκτικών αρχών και τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η συστηματοποίηση του υλικού σε θεωρία και τελωνειακή πράξη στοχεύει στην πρακτική εφαρμογή του και την ανάδειξη του ρόλου των τελωνειακών αρχών στην καταπολέμηση της λαθρεμπορίας αρχαιοτήτων.
Η παρούσα έρευνα εξετάζει τη συμβολή της θεωρίας της μετασχηματιστικής μάθησης στη διευκόλυνση της μάθησης ενηλίκων στα μουσεία.
Η έρευνα δίνει έμφαση στην ψηφιοποίηση αρχειακών και μουσειακών συλλογών, προωθώντας τη δημοκρατικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μεθοδολογικά η μελέτη των πρωτογενών πηγών βασίζεται στο ιστορικοερμηνευτικό πρότυπο, ενώ επιχειρείται σχεδιασμός δειγματικών διδασκαλιών. Για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα χρησιμοποιηθούν ποιοτικές μέθοδοι, όπως ημιδομημένες συνεντεύξεις και θεματική ανάλυση. Τέλος, επιδιώκεται η ανάδειξη και η δημιουργία ελκυστικού ψηφιακού υλικού πρωτογενών πηγών που θα διευκολύνουν το έργο των εκπαιδευτικών.
Το έργο επικεντρώνεται στη μελέτη των εργαστηρίων καλλιτεχνών ως εξελισσόμενων χώρων που λειτουργούν ως ζωντανά δημιουργικά και πολιτισμικά αρχεία. Το εργαστήριο αποτελεί έναν σύνθετο χώρο που αντικατοπτρίζει το καλλιτεχνικό ταξίδι, τη φιλοσοφία, τις επιρροές και τη διαδικασία σκέψης του δημιουργού, αποκαλύπτοντας προσωπικές αφηγήσεις. Παρά τη σημαντική τους αξία, τα εργαστήρια παραμένουν υπο-μελετημένα. Η παροδική τους φύση και η σύνδεσή με το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον του καλλιτέχνη καθιστούν την καταγραφή τους αναγκαία. Η παρούσα μελέτη αναπτύσσει ένα καινοτόμο μέσο καταγραφής που αξιοποιεί ψηφιακές και διαδραστικές τεχνολογίες για την αποτύπωση της δυναμικής σχέσης καλλιτέχνη–εργαστηρίου με μελέτη περίπτωσης το εργαστήριο του Κύπριου κεραμίστα, Βαλεντίνου Χαραλάμπους. Στόχος είναι η δημιουργία ενός αποτελεσματικού τρόπου μελέτης και η ανάδειξη του πολιτισμικού πλούτου των εργαστηρίων μέσω ψηφιακών και πολιτιστικών δράσεων.
Η παρούσα διδακτορική έρευνα διερευνά τη θέση της ερμηνείας της πολιτισμικής κληρονομιάς στις σύγχρονες ξεναγήσεις και τον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες—και ειδικότερα η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ)—μπορούν να υποστηρίξουν ή να επαναπροσδιορίσουν τη δομή της ξεναγικής αφήγησης. Η έρευνα μετατοπίζει το επίκεντρο από την εμπειρία του επισκέπτη προς την επαγγελματική επάρκεια του ξεναγού και την αποδοτική εφαρμογή της ερμηνείας, με στόχο την ανάπτυξη ενός μοντέλου αξιοποίησης των Νέων Τεχνολογιών, προσαρμοσμένου στην ψηφιακή εποχή.
