Η ίδρυση του Τμήματος «Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας» της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Ιονίου Πανεπιστημίου συνιστά ένα ορόσημο στον ελληνόφωνο κόσμο γιατί εισάγει τις περί τη μετάφραση σπουδές στο χάρτη της ανώτατης ακαδημαϊκής εκπαίδευσης. Σηματοδοτεί, κατά συνέπεια, την προαγωγή της επιστήμης και της έρευνας παρέχοντας εξειδικευμένη επιστημονική και επαγγελματική κατάρτιση σε ένα πεδίο το οποίο, παρά το γεγονός ότι αφορά ένα φαινόμενο ζωτικής σημασίας για την επικοινωνία και την πρόοδο, πολύ συχνά υποτιμάται, παραγνωρίζεται έως και λοιδορείται.
Στόχος της εισήγησης είναι αρχικά η αποτίμηση των όσων έχουν γίνει τα τελευταία σαράντα χρόνια στον ακαδημαϊκό ελληνόφωνο χώρο για τη θεραπεία του μεταφραστικού φαινομένου, τόσο σε θεωρητικό όσο και πρακτικό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στη χαρτογράφηση του εκπαιδευτικού και του ερευνητικού τοπίου, τα προγράμματα σπουδών, τις προσφερόμενες γλώσσες εργασίας αλλά και τα γνωστικά αντικείμενα των διδασκόντων (μέλη ΔΕΠ. ΕΕΠ και ΕΔΙΠ). Στη συνέχεια θα συζητηθούν οι διάφορες τεχνολογικές, κοινωνικές και ηθικές προκλήσεις (Τεχνητή Νοημοσύνη, Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, παγκοσμιοποίηση, μετανάστευση, κλπ.), οι οποίες όχι μόνο έχουν αλλάξει άρδην το ερευνητικό και εκπαιδευτικό τοπίο ορίζοντας νέες ανάγκες επικοινωνίας και δεξιότητες, αλλά έχουν οδηγήσει πλέον και σε εσφαλμένες έως και επικίνδυνες θέσεις που πλήττουν αυτή καθαυτή την υπόσταση της διαμεσολαβούμενης επικοινωνίας. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη την υπάρχουσα κατάσταση σε εκπαιδευτικό επίπεδο αλλά και τις καταγεγραμμένες προκλήσεις, θα διερευνηθούν οι προοπτικές που διαμορφώνονται για το μέλλον έτσι ώστε και να αρθούν οι προκαταλήψεις, τα στερεότυπα και οι εσφαλμένες θέσεις που ταλανίζουν τα μεταφραστικά επαγγέλματα και η παρεχόμενη γνώση να έχει, εν τέλει, ως στόχο την κατάρτιση επιστημόνων, ειδικών στην πολύγλωσση επικοινωνία.
Ο Σίμος Γραμμενίδης είναι Καθηγητής στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α.Π.Θ. με γνωστικό αντικείμενο Θεωρία Μετάφρασης – Μεταφρασεολογία. Είναι διδάκτορας Θεωρητικής και Τυπικής Γλωσσολογίας [ειδίκευση Αντιπαραβολική Γλωσσολογία και Μετάφραση] του πανεπιστημίου Paris VII – Denis Diderot. Έχει συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα όπως επίσης και σε μεγάλο αριθμό διεθνών συνεδρίων. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν την γλωσσολογία της εκφοράς και τη μετάφραση, τη θεωρητική προσέγγιση της μεταφραστικής πράξης, τη σχέση μεταξύ πολιτισμού και μετάφρασης, την απόδοση της ορολογίας της μετάφρασης και την ιστοριογραφία της μετάφρασης. Έχει συγγράψει δύο βιβλία και 60 περίπου εργασίες που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά. Είναι ο επιστημονικά υπεύθυνος και συν-συγγραφέας ενός ηλεκτρονικού ακαδημαϊκού συγγράμματος [Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις της Μετάφρασης, καθώς και ο επιστημονικά υπεύθυνος της έρευνας «Καταγραφή της μεταφρασεολογικής έρευνας στον ελληνόφωνο χώρο και δημιουργία online διαδικτυακής Bιβλιογραφικής Βάσης Πληροφοριών». Συμμετείχε σε πολλά ερευνητικά προγράμματα και είχε, επίσης, την επιστημονική επιμέλεια για την ελληνική έκδοση βιβλίων μεταφρασεολογικού ενδιαφέροντος. Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφρασεολογίας, ιδρυτικό μέλος του International Network of Translation and Interpreting Studies Associations (INTISA) και έχει διατελέσει Διευθυντής του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Διερμηνείας και Μετάφρασης της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.